Click here for search results

Dünya Bankası Nedir

2002 yılında Dünya Bankası 19.5 milyar dolar sağlamış ve gelişmekte olan 100'ün üzerindeki ülkeyle birlikte çalışarak onların yoksulluğu azaltmalarına yardım etmek etmek üzere finansman ve/veya teknik uzmanlık sağlamıştır.

Global gelirin yılda 31 trilyon dolardan fazla olduğu zengin bir dünyada yaşıyoruz. Bu dünyada, bazı ülkelerde ortalama bir kişi yılda 40,000 dolardan fazla kazanmaktadır. Fakat yine bu aynı dünyada 2.8 milyar kişi—gelişmekte olan ülkelerdeki insanların yarısından fazlası—yılda 700 dolardan az bir gelirle yaşamaktadır. Bunlardan 1.2 milyar kişi günde 1 dolardan az gelir kazanmaktadır.
Sonuç olarak, gelişmekte olan ülkelerde her gün 33 bin çocuk ölmektedir. Bu ülkelerde, her dakika içinde birden fazla kadın doğum verirken hayatını kaybetmektedir. Yoksulluk yüzünden, çoğu kız olmak üzere 100 milyondan fazla çocuk okula gidememektedir.
Bu yoksulluk düzeylerini azaltma konusunda üstesinden gelinmesi gereken sorun, nüfusun artmaya devam ettiği ve gelecek 50 yılda tahminen 3 milyar daha artacağı göz önüne alındığında—muazzamdır.

Dünya Bankası bu derin vadinin iki yakasını birleştirecek bir köprü yaratmaya ve zengin ülkelerin kaynaklarını yoksul ülkelerin kalkınmasına dönüştürmeye çalışmaktadır. Dünyadaki kalkınma yardımı konusundaki en büyük kaynaklarından birisi olarak Dünya Bankası gelişmekte olan ülkelerin hükümetlerine okullar ve sağlık merkezleri inşa edilmesi, su ve elektrik sağlanması, hastalıklarla mücadele edilmesi ve çevrenin korunması için destek sağlamaktadır.
Banka değil, daha ziyade uzmanlaşmış bir kuruluş. Dünya Bankası genel anlamında bir "banka" değildir. Birleşmiş Milletlerin uzman kuruluşlarından birisidir ve 184 üye ülkeden oluşmaktadır. Bu ülkeler, kuruluşun nasıl finanse edildiğinden ve paraların nasıl harcandığından müştereken sorumludurlar. Dünya Bankası, kalkındırma çevrelerinin geri kalanıyla birlikte, çabalarını Bin Yılın Kalkınma Hedeflerine ulaşılması doğrultusunda yoğunlaştırmaktadır. Bu hedefler BM üyeleri tarafından 2000 yılında kabul edilmiş olup, yoksulluğun istikrarlı bir şekilde azaltılmasını amaçlamaktadır.

"Dünya Bankası" ismi artık Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası (IBRD) ve  Uluslararasi Kalkinma Birligi (IDA) için kullanılır hale gelmiştir. Bu iki kuruluş birlikte, gelişmekte olan ülkelere düşük faizli kredi, faizsiz kredi ve hibeler sağlar.

Dünya Bankası'nın Washington DC'deki ana merkezinde ve 109 ülkedeki ofislerinde hemen hemen dünyanın her ülkesinden 10 bin kalkınma profesyoneli çalışmaktadır.
 
8.1 milyar dolar yardım. Dünyanın düşük gelirli ülkeleri genellikle uluslararası piyasalardan borçlanamazlar veya borçlansalar da ancak yüksek faiz oranları üzerinden borçlanabilirler. Gelişmiş ülkelerden gelen doğrudan katkılara ve kredilere ek olarak bu ülkeler ayrıca temel hizmetlerini sağlayabilmek için Dünya Bankası'ndan hibeler, faizsiz krediler ve teknik yardım almaktadırlar. Kredilerde geri ödeme süresi 35-40 yıl olup ve 10 yıllık ödemesiz bir dönem vardır.
· 2002 mali yılında IDA 62 düşük gelirli ülkedeki 133 projeye 8.1 milyar dolar finansman sağlamıştır.
Faizsiz kredi ve hibe şeklinde finansman, dünyanın en büyük ödünlü yardım kaynağı olan IDA'dan gelmektedir. 40 kadar zengin ülke her dört yılda bir bu fon için para sağlamaktadırlar.En son 2002 yılında yaklaşık 9 milyar doları katkıda bulunanlar tarafından ve bir diğer 6.6 milyar doları da Banka kaynaklarından olmak üzere Fon yenilemesi yapılmıştır. O tarihlerde katkıda bulunan ülkeler, HIV/AIDS salgını gibi en yoksul ve en etkilenebilir ülkelerin karşılaşmış oldukları özel güçlüklere yönelik yardımlarda kullanılmak üzere IDA hibelerinin—kaynakların yüzde 21'ine kadar—arttırılması konusunda anlaşmışlardır.
 
IDA kredileri Banka'nın finansal yardımının dörtte biri kadarlık bir bölümünü oluşturmaktadır. IDA fonları dışında Banka'nın gelirinin çok az bir kısmı üye ülkelerce karşılanmaktadır.
11.5 milyar dolar kredi. Daha yüksek gelirli gelişmekte olan ülkeler—ki bunların bazıları, daha yüksek faiz oranlarından da olsa, ticari kaynaklardan borçlanabilmektedirler—IBRD'den krediler almaktadırlar.
IBRD'den borçlanan ülkeler, ticari bankalardan borçlanmalarına kıyasla geri ödemeler için daha uzun bir vade (ana para ödemelerinin başlamasından önce üç ila beş yıllık ödemesiz bir dönem) ile borçlanabilirler. Gelişmekte olan ülkelerin hükümetleri, yoksulluğun azaltılması çabaları, sosyal hizmetlerin sağlanılması, çevrenin korunması ve yaşam standartlarını iyileştirecek olan ekonomik kalkınmanın teşvik edilmesi gibi özel odaklı projeler için kredi alırlar. 2002 mali yılı içerisinde IBRD 40 ülkedeki 96 projenin desteklenmesi için 11.5 milyar dolar tutarında kredi sağlamıştır.
Sermaye yaratılması. Dünya Bankası fonlarının hemen hemen tamamını dünyanın finansal piyasalarından sağlamakta olup, 2002 mali yılında bu rakam 23 milyar doları bulmuştur. AAA kredi değerliliği ile fon toplamak için tahviller çıkarır ve bu düşük faiz oranlarını kendisinden borç alanlara yansıtır.

Dünya Bankası Grubu. IBRD ve IDA kuruluşlarına ek olarak, Dünya Bankası Grubu'nu oluşturan üç kuruluş daha vardır.  Uluslararasi Finans Kurumu (IFC) yüksek riskli sektörlerin ve ülkelerin yaptıkları özel sektör yatırımlarını destekler ve geliştirir.  Çok Tarafli Yatirim Garanti Ajansi (MIGA) gelişmekte olan ülkelerdeki yatırımcılara ve kredi verenlere politik risk sigortası (garantisi) sağlar. Ve Uluslararası  Yatirim Anlasmazliklari Çözüm Merkezi (ICSID) yabancı yatırımcılarla onların konuk ülkeleri arasındaki yatırım uyuşmazlıklarında uzlaşma sağlar.

Global ürünler. Son birkaç yıl içerisinde Dünya Bankası global etki yaratabilecek bazı faaliyetlere önemli kaynaklar yatırmıştır. Bunlardan bir tanesi borç hafifletmesidir ve güçlendirilmiş Ağır Borç Yükü Altındaki Yoksul Ülkeler (HIPC) Girişimi çerçevesinde 26 yoksul ülke kendilerine zaman içerisinde 41 milyar dolar tasarruf sağlayacak bir borç hafifletmesinden yararlanmışlardır. Bu ülkelerin borç geri ödemelerinden tasarruf edecekleri para ise konutlandırma, eğitim, sağlık ve fakirlere yardım programlarına harcanabilecektir.

 Dünya Bankası, 189 ülke ve muhtelif kuruluşlarla birlikte yoksullukla savaşım için evvelce eşine rastlanmayacak global ortaklıklar kurmuştur. Bin Yılın Kalkınma Hedefleri okullara kayıt, çocuk ölümleri, hamilelikte sağlık, hastalık ve suya erişim konularında 2015 yılına kadar ulaşılması gereken belirgin hedefler tanımlamıştır.

Diğer global ortaklıklar arasında, Dünya Bankası gündeminin en üstünde HIV/AIDS hastalığına karşı savaşım yer almaktadır. HIV/AIDS programları konusunda dünyanın en uzun vadeli finansmancısıdır. Banka'nın şu andaki HIV/AIDS taahhütlerinin tutarı, yarısı Afrika Sahrası altındaki bölgeye olmak üzere 1.3 milyar dolara ulaşmaktadır.

Yer üstündeki iş çeşitleri. Banka şu anda akla gelebilecek hemen her sektör ve gelişmekte olan her ülkede 1,800'ün üzerinde projeyle uğraşmaktadır. Bunların arasında, Bosna Hersek'e mikro kredi sağlanması, Gine'deki toplumların AIDS konusunda eğitilmesi, Bangladeş'teki kızların eğitiminin desteklenmesi, Meksika'da sağlık koruma hizmetlerinin ilerletilmesi, bağımsızlığından sonra Doğu Timor'un yeniden imarına yardım ve yıkıcı bir deprem sonrasında Hindistan'da Gujarat'ın yeniden imar edilmesi projeleri sayılabilir.

Bu web sitesinin Ülkeler ve Projeler bölümlerinde, birkaç proje profiline ek olarak, Banka'nın yer üstündeki işleri hakkında ayrıntılar verilmektedir.

Son Güncelleme : 30 Haziran 2003

 




Permanent URL for this page: http://go.worldbank.org/OIWG7Q8F41